11-11-2011 - Op initiatief van Symposion Gorinchem is een sculptuur van Gerard Höweler bij de hoofdentree van het Gildenplein geplaatst. Een interview.

De sculptuur staat op een mooie plaats bij de school, op een kruispunt van zichtlijnen. 'Maar het is eigenlijk een vreemd beeld', zegt de kunstenaar Gerard Höweler. 'Hij lijkt recht te staan, maar toch ook weer scheef. Als je eromheen loopt, dan zie je dat de ruimte tussen de twee stenen zich opent en sluit. Het draait bij dit beeld om ruimte en licht. Het spel van licht en schaduw wordt sterk geaccentueerd door de verticale lijnen in de steen. De kleur van het graniet verandert heel mooi van grijs naar zwart als hij nat wordt van de regen. Maar de buitenkant droogt weer sneller dan die diepe lijnen, dus dan krijg je weer een ander lichtpatroon. Ook zie je door ons wisselende klimaat telkens een fraai licht vallen op het beeld. Prachtig!'

De spitse vorm geeft ondertussen een enorme dynamiek aan elke steen. Elke steen is zo’n drie ton zwaar. Höweler: 'Stenen zijn heel massief en ik vind het leuk om daar iets heel lichts van te maken. Doordat de steen bovendien gekanteld is, lijkt het alsof een balletdanseres op haar tenen danst. Alsof de zwaartekracht wordt getart en jou op het verkeerde been zet.' 

Fascinatie
De beeldhouwer Höweler is buitengewoon gefascineerd door het spel van licht en schaduw. Höweler vertelt dat hij vroeger meer op het object zelf was gericht en een voorliefde had om hoekige en ronde vormen met elkaar te combineren. Op het moment dat hij met marmer en kalksteen werkte, viel het hem op dat het licht prachtige effecten gaf. 'Sinds die tijd ben ik veel bewuster met licht en de reflectie daarvan bezig, en hoe het licht valt in een ruimte. Ik denk nu veel meer vanuit de ruimte, het landschap en de architectuur.' 

Uiteindelijk gaat het bij deze kunstenaar niet alleen om de ruimte rondom het beeld, maar ook vanuit het beeld, en de wisselwerking daartussen. Höweler: 'Meestal creëer ik ruimtes binnenin een steen. Als ik die binnenruimtes polijst, dan zijn die gepolijste vlakken als spiegels en reflecteren het licht. Zo krijg je een contrast tussen de binnen- en buitenkant.' Kunstenaar/architect Cees de Boer schreef eens over hem: 'Höweler projecteert de ruimte in het binnenste van de steen. Hij maakt de steen open om letterlijk de ruimte in de steen te laten ingrijpen. Höweler maakt ruimte uit de steen vrij. Tegelijkertijd blijft hij de steen als de ‘drager’ van die ruimte respecteren.'

Perfectie
Gerard Höweler is een befaamd internationaal kunstenaar. Veel plastieken van hem staan verspreid door Nederland, zo’n 25. En ook nog eens zo’n 25 in het buitenland.  In Gorinchem heeft lange tijd voor de Kruitmagazijnen aan de Dalemwal het ‘Verzonken Vierkant’ gestaan. Die staat nu op een tentoonstelling in Brussel. Höweler is ‘vergroeid’ met stenen. 'Ik heb in mijn atelier een enorme bende stenen, keien en graniet liggen. Je moet een tijd leven met het materiaal om je heen en dan opeens… klikt het en weet je wat je moet gebruiken voor een volgend kunstwerk.'

Wanneer is een kunstwerk perfect uitgevoerd? Höweler zegt beslist: 'Als de verhoudingen kloppen. Bijvoorbeeld met mijn waterstenen. Dan werk je vanuit vier zijden naar het centrum toe, maar ze moeten wel in een perfect vierkant uitkomen. Dat is heel moeilijk. En dat vierkant moet ook nog eens waterpas zijn. Als het water erin ligt, dan wordt de omgeving gevangen in die vierkante waterspiegel. Geweldig.'

Bij de Kruitmagazijnen liggen nog gratis boekjes van de tentoonstelling Beelden aan de Rivieren 2010, met daarin een foto van het ‘Verzonken Vierkant’. Kijk voor openingstijden van de Kruitmagazijnen op www.symposion-gorinchem.nl. Op deze website staan ook foto’s van de plaatsing van het beeld voor Het Gildenplein en overige informatie.

(Tekst: Monique Boom)