De naam Gorcumse pleinen verwijst naar het plein als ontmoetingsplaats. Het is een krachtige metafoor voor een plaats waar mensen elkaar spontaan ontmoeten. Een metafoor ook voor een plaats met veel bedrijvigheid.

Overal ter wereld is het plein of de markt vanouds de plaats in een stad waar handelaren elkaar opzoeken. In Gorinchem waren dit onder meer de Vismarkt en de Groenmarkt. Ook nu nog wordt op het stadsplein in de oude binnenstad van Gorinchem elke maandag de weekmarkt gehouden.

Handelaren en winkeliers, en later de horecaondernemers, hebben de pleinen altijd als aantrekkelijke locaties gezien om zich te vestigen. En architecten grijpen een plein graag aan om structuur te scheppen in een stedelijke omgeving en monumentale gebouwen neer te zetten, zoals een kerk of stadhuis.